سرویس و نگهداری سیستم اعلام حریق
تعمیر و نگهداری سیستم اعلام حریق یکی از مهمترین الزامات حفظ ایمنی ساختمان است. حتی اگر بهترین تجهیزات اعلام حریق نصب شده باشند، بدون سرویس دورهای ممکن است در زمان وقوع حریق عملکرد مناسبی نداشته باشند. در این راهنما مراحل سرویس، زمانبندی بازرسی، هزینه نگهداری و مهمترین نکات فنی را بررسی میکنیم.سیستم اعلام حریق بخشی جدایی ناپذیر از سیستم ایمنی آتش سوزی هر ساختمان است، پس بسیار مهم است که سیستم های اعلام حریق از طریق روش های دقیق و درست تعمیر و نگهداری شود.
بعد از تاییدیه آتش نشانی و صدور پایانکار بدون سرویس و نگهداری سیستم اعلام حریق، ایمنی ساختمان و ساکنان آن می تواند به خطر بیفتد.
برای آشنایی با مراحل و الزامات دریافت تأییدیه، راهنمای تأییدیه آتشنشانی را مطالعه کنید.
به همین منظور بازرسی جهت عیب یابی و رفع نواقص سیستم اعلام حریق توسط کارشناس به صورت ماهانه انجام می شود کارشناس مربوطه ابتدای کار نخست کنترل پنل مرکزی را چک می کند در صورت مشاهده خطا اقدام به برطرف نمودن آن می کند.
به عنوان مثال هنگامیکه باطری کنترل پنل ضعیف یا خالی می گردد و نیاز به تعویض آن می باشد دستگاه خطا به کنترل پنل ارسال می کند جهت برطرف شدن خطا باطری تعویض می شود.
یا هنگامیکه شستی اعلام حریق فعال می شود یا به طور کلی مواقعی که شستی اعلام حریق توسط ساکنین دچار آسیب می گردد خطا به کنترل پنل مرکزی ارسال می کند و تا زمانی که شستی مربوطه اصلاح یا درست نشود خطا نمایان می باشد.
هنگامیکه ساکنین داخل واحد خود سیگار استعمال می کنند دود حاصل از آن به دتکتور می رسد.
و دتکتور خطا را به کنترل پنل ارسال می کند که برطرف نمودن آن با تعویض یا خارج کردن دود از داخل دتکتور صورت می گیرد که توسط بازرسی کارشناس بر طرف می گردد.
گاهی اوقات هیچ گونه مشکل و خطایی در دستگاه موجود نمی باشد بازرس با بررسی دقیق دتکتور ها، شستی ها، آژیرها، کنترل پنل و ریموت سر درب از سالم بودن تجهیزات اعلام حریق اطمینان حاصل می کند.
درباره گروه مهندسین مشاور دژیم
محصولات ما
ضرورت سرویس و نگهداری دوره ای سیستم اعلام و اطفا حریق
همانطور که در ابتدای مطلب گفتیم تعمیر و نگهداری سیستم اعلام حریق بسیار حیاتی است، زیرا این سیستم در صورتی ایمنی جان و مال افراد را تضمین می کند که به صورت دوره ای و منظم مورد بررسی قرار گرفته باشد و از عملکرد صحیح آن اطمینان حاصل شده باشد.برای همه پروژه هایی اداری،تجاری، مسکونی با توجه به متراژ و متصرفین در مجموعه باید از شرکت مجری و مالک تعهد تعمیر و نگهداری اخذ گردد و در پرونده جهت تاییدیه آتش نشانی بارگذاری شود.
هنگام بروز آتش سوزی اولین خط دفاعی سیستم های هشداردهنده و اطفای حریق هستند؛ سیستم اعلام و اطفای حریق شامل این تجهیزات است:
– شستی و آژیرها
– و…
این تجهیزات در لحظات ابتدایی آتش سوزی و انتشار دود عمل می کنند و از گسترش آتش و ایجاد خسارت های جبران نشدنی جلوگیری می کنند.
در ادامه در مورد ضرورت بازرسی سیستم اعلام و اطفای حریق بیشتر خواهیم گفت.
-
به حداقل رساندن ریسک وقوع آتش سوزی و افزایش ایمنی
بازرسی تعمیر و نگهداری سیستم اعلام حریق توسط افراد متخصص در این زمینه کمک می کند که نقص های احتمالی و بخش های آسیب دیده این سیستم به سرعت شناسایی شود.
شناسایی و رفع نقش های احتمالی پیش از وقوع حادثه، به افزایش ایمنی و کاهش ریسک و خسارت کمک بسیار زیادی خواهد کرد.
-
اطمینان از کارکرد صحیح سیستم
در صورتی که تعمیر و نگهداری سیستم اعلام حریق توسط کارشناسان فنی این حوزه انجام شود همه تجهیزات بررسی شده و نواقص آن ها برطرف میشوند.
بنابراین در صورت نیاز به واکنش فوری همه سیستم به درستی و در زمان مناسب عمل می کند.
-
رعایت قوانین و استانداردهای ایمنی
یکی از مهم ترین قوانین و استانداردهای ایمنی، بازرسی سامانه های اعلام و اطفای حریق به صورت منظم است.
بر اساس قوانین و مقررات ایمنی بازرسی از این سیستم ها به عنوان اولین سد دفاعی در برابر آتش سوزی و پیشگیری کننده از خسارت های مالی و مرگ و میر، بسیار حائز اهمیت است.
با بازرسی دقیق و تست این سیستم اطمینان حاصل میشود که در شرایط ضروری عملکرد مناسب و کارآمدی خواهند داشت.
-
اطمینان از عملکرد موثر و کارآمد
با توجه به اینکه در زمان تعمیر و نگهداری سیستم اعلام حریق همه تجهیزات و بخش های آن مثل سنسورها، آژیرهای خطر و اسپرینکلرها از لحاظ سلامت فیزیکی، عملکرد، آزمایش های سیستم کنترلی و ارتباطی و … بررسی می شوند، میتوان اطمینان حاصل کرد که همه نواقص این سیستم پیش از وقوع حادثه رفع شده و در زمان آتش سوزی بهترین عملکرد را خواهد داشت.
-
کاهش هزینه ها و جلوگیری از خسارت های غیر قابل جبران
هدف اصلی از بازرسی و تعمیر و نگهداری سیستم اعلام حریق کاهش هزینه هاست؛ اگر نواقص تجهیزات و بخش های مختلف این سیستم به موقع شناسایی شود با هزینه بسیار کمتر قابل تعمیر یا تعویض خواهد بود.
اما اگر سرویس و نگهداری سیستم اعلام حریق به موقع انجام نشود ضمن آسیب دیدگی بیشتر تجهیزات معیوب، ممکن است خسارت های مالی و جانی غیرقابل جبران در زمان وقوع آتش سوزی به بار آید.
در نتیجه هزینه تعمیر و جبران خسارت بسیار بالاتر از حد تصور خواهد رفت.
پس بدون شک سرویس سیستم اعلام حریق به طور مستمر میتواند علاوه بر بالا بردن عمر مفید تجهیزات، از خسارت های گسترده نیز جلوگیری کند.
تعمیرانواع دوره بازدید نگهداری سیستم اعلام حریق
فواصل زمانی مناسب بازرسی سیستم های اعلام و اطفای حریق به صورت دوره های روزانه، هفتگی و ماهانه است که در ادامه توضیحات بیشتری در مورد آن ها خواهیم داد.
دوره روزانه و هفتگی:
– برخی از اجزای سیستم اعلام و اطفای حریق مثل نشانگرهای فشار برای سیستم های اطفای حریق نیاز به بازدید روزانه و هفتگی دارند.
– در دوره هفتگی برای اطمینان از سلامت عملکرد کنترل کننده صفحه و صدای زنگ هشدار باید در ساعات کار، یک نقطه تماس دستی تست شود.
– طی هفته های متعدد باید نقطه تماس های متفاوت بررسی شود.
– در طی هفته حتما باید سیستم های هشدار صوتی تست شوند؛ البته در صورتی که سیستم اعلام و اطفای حریق به مرکز گیرنده هشدار (ARC) متصل است، بهتر است قبل از تست و زمان کامل شدن آن مطلع باشند.
دوره های ماهانه:
– بازرسی ماهانه سیستم اطفای حریق باید شامل چک کردن تجهیزات خاص مثل نازلهای اسپرینکلر و شیلنگهای آتش نشانی باشد.
– در بازرسی ماهانه باید ژنراتورهایی که به طور خودکار کار می کنند را آزمایش کرد.
– در بازدید ماهانه باید باطری منفذی که منبع تغذیه آماده به کار برای سیستم تشخیص حریق است را نیز بررسی کرد.
دوره های سالانه:
توصیه میشود تعمیر و نگهداری سیستم اعلام حریق حداقل یکبار در سال انجام شود؛ در بازرسی سالانه سیستم اعلام و اطفای حریق باید تست عملکردی کامل، بررسی قطعات برای شناسایی اجزای معیوب یا فرسوده و بررسی کامل تجهیزات انجام شود.
بازرسی دوره ای سیستم اعلام حریق شامل چه مواردی است؟
- عملکرد حسگر ها و دستگاه ها باید در دوره های مختلف به صورت منظم بررسی شود.
- لنزهای ماشین عکاسی و باتری های آن ها باید مدام بررسی و تست شود.
- سیستم برق، سیستم اعلام و اطفا باید بررسی شود.
- صفحه کنترل باید کاملا تست شود.
- در صورت توصیه ARC باید تسهیلات انتقال اتوماتیک سیگنال های هشدار به مرکز دریافت هشدار ( ARC ) بررسی شود.
- همه مدارهای خطا و نشانگرها مورد آزمایش قرار گیرد.
- سوابق هشدارهایی که اشتباه اعلام شده اند باید بررسی شود و اقدامات لازم برای رفع این خطاها و هشدارهای کاذب بررسی شود.
- مکانیسم تغییر هر نقطه تماس دستی باید بررسی شود.
- هر دتکتور آتش سوزی اتوماتیک که شامل ردیاب های حرارتی قابل تنظیم، ردیاب های دود، ردیاب های دود پرتو نوری، سیستم تشخیص آتش مایع، آشکارسازهای آتش مونوکسیدکربن و آشکارسازهای شعله است، باید مورد آزمایش عملکردی قرار بگیرد.
- قطعات معیوب و دستگاه های فرسوده یا آسیب دیده باید تعمیر یا تعویض شوند.
- حداکثر مدت بازدید از سیستم اعلام و اطفای حریق نباید بیش از 6 ماه باشد.
- برای بررسی تغییرات ساختاری یا ساکن ایجاد شده می بایست بازدید به صورت بصری انجام شود.
- لامپ های رشته ای آسیب دیده باید تعویض شوند.
- همه دستگاه های اعلام حریق بصری و شنیداری باید مورد آزمایش قرار بگیرند.
- سیستم اعلام حریق و سیستم رادیویی باید بررسی شوند.
- ظرفیت منبع تغذیه آماده به کار باید بررسی شود.
- در بازدید از سیستم اعلام حریق باید نقاط قوت سیگنال تشخیص آتش رادیویی و سیستم اعلام حریق تست شود.
سخن آخر
سرویس و نگهداری سیستم اعلام حریق یکی از مهم ترین اقدامات پس از نصب این سیستم است؛ برای بررسی صحت عملکرد این سیستم و اطمینان از تشخیص و اعلام به موقع آتش سوزی باید به طور منظم بررسی شود.
بنابراین تدوین و اجرای برنامه های منظم برای تعمیر و نگهداری سیستم های اعلام حریق ضروری است.
در صورتی که سرویس و نگهداری سیستم اعلام حریق در دوره های منظم انجام شود میتواند آسیب و خطرات ناشی از خرابی سیستم را به حداقل برساند.بیتوجهی به سرویس دورهای سیستم اعلام حریق میتواند باعث از کار افتادن تجهیزات در زمان حادثه شود؛ به همین دلیل انجام بازرسیهای منظم، بخش مهمی از برنامه ایمنی هر ساختمان است.
شما عزیزان می توانید برای تعمیر و نگهداری سیستم اعلام حریق از خدمات مجموعه ” دژیم ” بهره مند شوید.
مجموعه دژیم امور آموزش، مشاوره ایمنی، خدمات طراحی، اجرا و نظارت فنی سامانه های ایمنی و آتش نشانی مورد نیاز را در ساختمان و تاسیسات، با استفاده از افراد متخصص مجرب و براساس ضوابط جاری و استانداردهای مورد تایید سازمان آتش نشانی تهران، نصب و راه اندازی یا پشتیبانی می کند.
سوالات متداول سرویس و نگهداری اعلام حریق
چرا سرویس و نگهداری سیستم اعلام حریق مهم است؟
چون این سیستم دقیقاً همان چیزی است که در لحظهی بحران باید بدون نقص کار کند، نه یک تجهیز تزئینی که فقط باید نصب باشد. با گذر زمان، گردوغبار روی دتکتورها مینشیند، باتری پشتیبان ضعیف میشود و اتصالات سیمکشی دچار فرسودگی میشوند؛ بدون سرویس منظم، هیچکس متوجه این افت عملکرد نمیشود تا روزی که واقعاً به کارش نیاز باشد. علاوه بر این، نگهداری دورهای یکی از الزاماتی است که سازمان آتشنشانی برای حفظ اعتبار تاییدیه ساختمان در نظر میگیرد، پس این کار فقط یک توصیه ایمنی نیست، بلکه بخشی از تعهدات قانونی مالک و مدیر ساختمان هم هست.
عواقب عدم سرویس و نگهداری سیستم اعلام حریق چیست؟
وقتی سیستم اعلام حریق سرویس نمیشود، دتکتورها و پنل کنترل کمکم دقت خودشان را از دست میدهند؛ گاهی هشدار کاذب میدهند و گاهی برعکس، در لحظهی واقعی حریق هیچ واکنشی نشان نمیدهند. علاوه بر ریسک جانی و مالی، در بازدیدهای دورهای سازمان آتشنشانی هم این نقص شناسایی میشود و میتواند به اعتبار تاییدیه ساختمان آسیب بزند.
سیستمهای اعلام و اطفای حریق چگونه باید نگهداری شوند؟
نگهداری اصولی شامل بازدید دورهای تجهیزات، تست عملکرد دتکتورها و شستیها، بررسی باتری پشتیبان پنل، و اطمینان از سالمبودن مسیر لولهکشی و اسپرینکلرها (در سیستم اطفا) است. این کار باید توسط تیم فنی آشنا با استانداردهای سازمان آتشنشانی انجام شود، نه صرفاً یک بازدید سطحی.
هر چند وقت یکبار باید سیستم اعلام حریق سرویس شود؟
بهطور معمول هر ۳ تا ۶ ماه یکبار توصیه میشود، اما ساختمانهای پرتردد مثل مراکز تجاری یا بیمارستانها معمولاً به بازههای کوتاهتری نیاز دارند. بهترین راه، تعیین برنامه سرویس بر اساس نوع کاربری و شرایط خاص همان ساختمان است.
چه کسانی مجاز به سرویس سیستم اعلام حریق هستند؟
سرویس و نگهداری باید توسط تیم فنی متخصص و آشنا با تجهیزات و ضوابط سازمان آتشنشانی انجام شود. اجرای این کار توسط افراد غیرمتخصص، حتی اگر ظاهراً مشکل را رفع کند، ممکن است باعث خرابی پنهان یا عدم تطابق با استانداردهای لازم برای تاییدیه شود.
چرا سیستم اعلام حریق قطع میشود و چطور باید رفعش کرد؟
معمولترین دلایل قطعی، اتصال ضعیف سیمکشی، خرابی باتری پشتیبان یا خطای نرمافزاری پنل مرکزی است. در چنین شرایطی نباید صبر کرد؛ حتی قطعی چند ساعته یعنی ساختمان بدون پوشش ایمنی حریق مانده است، پس بررسی فوری توسط کارشناس ضروری است.
آیا نگهداری سیستم اعلام حریق روی اعتبار تاییدیه آتشنشانی تأثیر دارد؟
بله، مستقیماً. بسیاری از تاییدیههای صادرشده مشروط به سرویس منظم سیستم هستند و اگر در بازدیدهای بعدی سازمان آتشنشانی، تجهیزات ناقص یا غیرفعال باشند، اعتبار تاییدیه زیر سؤال میرود. برای اطلاع از کل فرآیند اخذ و حفظ تاییدیه، میتوانید در قسمت وبلاگ مقاله مراحل تاییدیه را هم ببینید.
خطاهای رایج سیستم اعلام حریق کداماند؟
هشدار کاذب دتکتورها بهخاطر گردوغبار یا رطوبت، قطع ارتباط بین دتکتور و پنل مرکزی، ضعیفشدن باتری پشتیبان، و خرابی شستیهای اعلام حریق از رایجترین خطاها هستند. سرویس دورهای معمولاً بیشتر این موارد را پیش از تبدیلشدن به مشکل جدی شناسایی میکند.
تجربه کارشناسان دژیم در سرویس سیستم اعلام حریق
کارشناسان دژیم تاکنون سرویس و نگهداری سیستمهای اعلام حریق در ساختمانهای مسکونی، اداری و تجاری متعددی را انجام دادهاند و تمامی عملیات مطابق ضوابط سازمان آتشنشانی و استانداردهای مربوط انجام میشود.
اگر سیستم اعلام حریق ساختمان شما نیاز به سرویس دورهای، عیبیابی یا تعمیر دارد، کارشناسان دژیم آماده بازدید، تست کامل تجهیزات و ارائه گزارش فنی هستند.