فن فشار مثبت راه پله یکی از اصلیترین تجهیزاتی است که برای کاهش میزان دود و گازهای سمی در صورت بروز آتش سوزی استفاده میشود. و در نتیجه میزان دود و گازهای سمی در داخل ساختمان کاهش مییابد.
دمیدن مقدار زیادی هوای تازه در فضایی که در معرض آتش سوزی قرار گرفته است، فشار داخلی را افزایش می دهد و امکان کنترل دود را فراهم می کند این فن با فشار بالا هوا را از داخل ساختمان به سمت بیرون سوق میدهد. افزایش دید، کاهش دما، کاهش سمیت، کنترل حرکت دود، این اثرات به طور یکسان برای آتش نشان ها و افراد گرفتار مفید است. با این فرآیند آتشنشانان میتوانند به راحتی به داخل ساختمان نفوذ کرده و افراد را نجات دهند.
فن فشار مثبت راه پله یا همان فن فشار مثبت آتش نشانی، یک دستگاه جابجایی هوا است که از طریق آن هوای داخل ساختمان با فشار بالا خارج میشود. این دستگاه در اکثر ساختمانهای بلند و در محلهایی که نیاز به تهویه و تخلیه دود مناسب دارند مانند بیمارستانها، فروشگاهها، ادارات، هتلها، مراکز تجاری و… استفاده میشود.
فن های تهویه یا فشار مثبت از مهم ترین ابزارهایی هستند که برای ایجاد محیط ایمن تر برای اولین پاسخ دهندگان ما در هنگام حریق استفاده می شوند. فن های فشار مثبت برای بیرون راندن دود، آلودگی ها، ذرات و غیره از سازه از طریق درگاه اگزوز و همچنین ناشی از آتش سوزی و در عین حال ارائه هوای خنک به پلکان با استفاده از اختلاف فشار استفاده می شود. این می تواند دید و کیفیت هوا را افزایش دهد و در عین حال فضای خنک تری را در مواقع حریق برای اطفاء فراهم کند.
فن های فشار مثبت طیف گسترده ای از قابلیت ها را برای برآوردن نیازهای مختلفی که ممکن است یک آتش نشان در مواقع حریق داشته باشد ارائه می دهند. همه فنهای فشار مثبت دوگانه هستند، به این معنی که میتوان آنها را با برق باتری یا برق تهویه مطبوع راه اندازی کرد، در صورت وارد کردن یا خارج شدن از منبع برق تهویه مطبوع، بهطور یکپارچه و خودکار سوئیچ میشوند. صرف نظر از منبع تغذیه، همه آنها مقدار قابل توجهی توان را در یک بسته قابل حمل و قابل اعتماد ارائه می دهند.
ضوابط سامانه فشار مثبت طبق ابلاغیه سازمان آتش نشانی
سامانه فشار مثبت
محاسبات
- سامانه فشار مثبت پلکان به منظور بالا بردن فشار هوای داخل دهلیز پلکان اجرا شده و هدف از آن ایجاد محیطی امن و عاری از دود به منظور فرار ساکنین می باشد و اجرای آن در ساختمان هایی که طبق دستورالعمل ایمنی معماری نیاز به سامانه فشار مثبت دارند اجباری است.
- محاسبات سامانه فشار مثبت باید بر اساس ایجاد اختلاف فشار مناسب در دهلیز پلکان نسبت به فضای مجاور، انجام شود.
- مقدار فشار هوای داخل دهلیز پلکان پس از راه اندازی سامانه فشار مثبت باید به اندازه ای باشد که اجازه نفوذ دود ناشی از حریق را به دهلیز پلکان ندهد مقدار حداقل اختلاف فشار نسبت به فضای مجاور در ساختمان های مجهز به شبکه بارنده ،کامل ۱۲٫۵ پاسکال و در سایر ساختمان ها ۲۵ پاسکال باید باشد.
- انتخاب تجهیزات سامانه فشار مثبت شامل فن الکتروموتور و غیره باید بر اساس مشخصات فنی سازنده و نمودارهای فشار و دبی و به گونه ای انجام شود که توان ایجاد اختلاف فشار مناسب را دارا باشد.
- درب های دهلیز پلکان باید به مکانیزم خود بسته شو مجهز باشد.
- محل نصب فن باید در فضای آزاد ترجیحاً روی بام باشد.
- مقدار فشار هوای داخل باکس پلکان پس از راه اندازی سامانه فشار مثبت باید حداکثر به اندازه ای باشد که نیروی وارد بر درب پلکان در هیچ کدام از ،طبقات از نیروی مجاز جهت باز کردن درب (۱۳۳ نیوتن) بیشتر نشود. مقدار این نیرو به ابعاد ،درب فاصله دستگیره تا کناره ،درب نیروی لازم جهت غلبه بر جک خودبست درب و اختلاف فشار، بستگی دارد.
- سامانه فشار مثبت باید در ارتباط با سامانه اعلام حریق بوده و راه اندازی آن باید توسط یک یا هر دو شرط ذیل باشد. سامانه کشف و اعلام حریق در اثر ،دود نرخ سریع افزایش حرارت کاشف چند شرطی فلوسوئیچ اسپرینکلر و… . (سوئیچ مخصوص آتش نشانی راه اندازی به صورت دستی)
- پس از کشف حریق توسط این سامانه سریعاً فرمانی جهت تغییر وضعیت تابلوی فرمان فن از وضعیت عادی به وضعیت حریق صادر شود.
- در ساختمان های با کاربری ،غیر مسکونی و یا ساختمان های مسکونی که ارتفاع دهلیز پلکان آن ها (کف پایین ترین قسمت پلکان تا سقف بالاترین قسمت) پلکان بیش از ۳۰ متر میباشد سامانه فشار مثبت باید به صورت شبکه ای کانال- کشی اجرا شده و حداقل در هر سه ،طبقه از طریق یک دریچه با ابعاد مناسب به دهلیز پلکان مرتبط گردد.
- سامانه فشار مثبت در ساختمانهای مسکونی با تعداد طبقات مجموعاً بیش از ۱۲ طبقه و یا تعداد واحدهای بیش از ۲۴ واحد و همچنین در ساختمانهای غیر مسکونی باید به صورت داینامیک طراحی شده و در هر لحظه به کمک روش مناسب (سامانه کنترلی مناسب دریچه های ،اطمینان تغییر ظرفیت فنها و غیره میزان فشار داخل دهلیز پلکان را در محدوده استاندارد حفظ نماید.
- در خصوص ساختمانهای مسکونی با ارتفاع دهلیز پلکان کمتر از ۳۰ متر و تعداد واحدهای حداکثر ۲۴ واحد، میتوان به صورت سرانگشتی مقادیر مندرج در جدول ذیل را در نظر گرفت.
- در ساختمان های غیر مسکونی و ساختمان های مسکونی با ارتفاع پلکان بیش از ۳۰ متر محاسبات باید بر اساس شرایط ساختمان تعداد درب های باز و سایر پارامترهای تاثیرگذار انجام شده و استفاده از محاسبات سرانگشتی مجاز نیست.


الف – مقادیر سرانگشتی ظرفیت فن فشار مثبت در پلکانهای زیر ۳۰ متر و ساختمانهای زیر ۲۴ واحد
نکات اجرایی
- تابلوی کنترل فن فشار مثبت باید در فضای سرپوشیده و محافظت شده ترجیحاً در کنار پنل اعلام حریق نصب شود.
- تابلوی کنترل فن فشار مثبت باید دارای کلید ۲ حالته کنترل وضعیت فن به صورت دستی و اتوماتیک باشد.
- تابلوی کنترل فن فشار مثبت باید دارای چراغهای نمایشگر وضعیت فن .باشد چراغ سیگنال جریان برق به رنگ سبز، چراغ عملکرد فن در حالت اتوماتیک به رنگ قرمز و چراغ عملکرد فن در حالت دستی به رنگ زرد باید اجرا شود.
- در صورت استفاده از تایمر زمان آن باید روی ۶۰ دقیقه تنظیم شده و از I/O مناسب استفاده شود.
- وضعیت اتصال فرمان پنل اعلام حریق به تابلوی کنترل فن فشار مثبت باید به نحو مناسب پایش شود.
- فن فشار مثبت باید از نوع تأیید شده بوده و دارای نشان استاندارد ملی یا استانداردهای معتبر بین المللی باشد.
- محل نصب فنها باید به گونه ای باشد که برای متصرفین مخاطره آمیز نبوده و قسمتهای گردنده فنها باید مجهز به حفاظ مناسب گردد.
- سیم ها و کابلها ،کنتاکتورها رله ها فیوزها و تایمر سامانه فشار مثبت باید دارای نشان استاندارد ملی یا استانداردهای معتبر بین المللی باشد.
- فیوز و کنتاکتور سامانه فشار مثبت باید بر اساس توان ظاهری انتخاب شود.
- هادی مسیر پنل یا اینترفیس حتماً باید از نوع کابل بوده و با توجه به جریان مصرفی و طول کابل انتخاب شود.
فن فشار مثبت پلکان
فن فشار مثبت پلکان، سیستمی است که برای جلوگیری از ورود دود به مسیرهای پله اضطراری در ساختمانها و سازههای بلند در هنگام آتشسوزی کاربرد دارد. این سیستم با استفاده از فنهای مخصوص، هوای تازه را با فشار وارد راهپلهها میکند تا اختلاف فشاری بین راهپله و سایر بخشهای ساختمان ایجاد شود. به این ترتیب، هوای تحت فشار در راهپله مانع از ورود دود به داخل مسیر پله میشود و مسیر خروج امنی برای افراد فراهم میکند.

فن فشار مثبت پلکان چیست و چگونه ایمنی ساختمان را افزایش میدهد؟
فن فشار مثبت پلکان در ساختمانهای بلند و چندطبقه برای جلوگیری از نفوذ دود به مسیرهای پله اضطراری به کار میرود. این سیستم با افزایش فشار هوا در راهپله، از ورود دود و گازهای سمی به این بخش جلوگیری کرده و مسیر ایمنی برای خروج افراد فراهم میآورد.
عملکرد فن فشار مثبت برای ایمنی حریق بر پایه ایجاد اختلاف فشار بین راهپله اضطراری و سایر بخشهای ساختمان است تا در صورت آتشسوزی از ورود دود به داخل راهپله جلوگیری شود. ساختار این سیستم به شکلی است که در شرایط اضطراری بهطور خودکار فعال شده و مسیر ایمنی برای خروج ساکنان ایجاد می کند.
مراحل عملکرد تجهیزات کنترل دود پلکان به این صورت است که در زمان تشخیص آتشسوزی، حسگرهای دود یا آتش در ساختمان فعال میشوند و سیگنالی به سیستم فن فشار مثبت ارسال میکنند. این سیگنال باعث روشن شدن فنها و آغاز جریان هوای تازه به راهپله میشود. فنهای فشار مثبت، هوای تازه را به راهپلهها وارد کرده و در نتیجه، فشار هوا در راهپلهها افزایش پیدا می کند. لازم به ذکر است که فشار در راهپلهها به صورت مثبت نسبت به سایر بخشهای ساختمان نگه داشته میشود.
به دلیل اختلاف فشار ایجاد شده، هوای آلوده به دود از نواحی اطراف نمیتواند به راهپلهها نفوذ کند. این اختلاف فشار باعث میشود که دود و گازهای سمی به سمت خروجیهای دیگر هدایت شوند و راهپلهها تمیز و عاری از دود باقی بمانند.
جالب است بدانید که سیستم دارای کنترلکنندههای فشار است که فشار را به صورت مداوم پایش میکنند تا در محدودهای مشخص و ایمن نگه داشته شود. در صورت افزایش یا کاهش غیرعادی فشار، این کنترلکنندهها فنها را تنظیم میکنند.
در صورت قطع برق در زمان آتشسوزی، منبع تغذیه اضطراری (UPS) برق لازم برای عملکرد مداوم سیستم را فراهم میکند و به این ترتیب سیستم فشار مثبت بدون وقفه به کار خود ادامه میدهد. این فرآیند باعث میشود که راهپلهها به عنوان مسیر خروجی امن و بدون دود باقی بمانند، که برای تخلیه ساکنان و عملیات آتشنشانی حیاتی است. این سیستم با کاهش خطرات ناشی از دود و فراهم کردن مسیری ایمن برای فرار، ایمنی کلی ساختمان را به میزان قابل توجهی افزایش میدهد.
مزایای نصب فن فشار مثبت پلکان در ساختمان های بلند
سیستم فشار مثبت از ورود دود و گازهای سمی به مسیرهای پله جلوگیری میکند، که در زمان آتشسوزی بسیار مهم و نجات دهنده جان انسان ها است. به این ترتیب، ساکنان میتوانند با خیال راحت از راهپلهها خارج شوند بدون اینکه در معرض دود قرار بگیرند. بدیهی است که عدم وجود دود در راهپلهها، خطر خفگی ناشی از استنشاق دود را به حداقل میرساند.
وجود فن فشار مثبت برای ایمنی حریق این امکان را در اختیار آتشنشانان می گذارد تا به راحتی و با اطمینان از راهپلهها برای رسیدن به طبقات بالایی استفاده کنند. در واقع، وجود یک مسیر بدون دود، به تیمهای امدادی کمک میکند تا بهتر و سریعتر عمل کنند.
سیستمهای فشار مثبت معمولاً دارای منابع تغذیه اضطراری هستند که برای عملکرد مداوم در صورت قطع برق بسیار عالی خواهند بود. این سیستم بهطور خودکار فشار را در محدودههای ایمن نگه میدارد، که منجر به عملکرد موثرتر میشود. در نظر داشته باشید که نصب این سیستم در بسیاری از کشورها بهعنوان یک الزامات ایمنی برای ساختمانهای بلند شناخته شده و به رعایت استانداردهای ایمنی کمک میکند. بدون تردید، ساختمانهایی که دارای سیستمهای ایمنی پیشرفته هستند، معمولاً دارای ارزش بالاتری در بازار ملک خواهند بود.
راهنمای خرید و نصب فن فشار مثبت پلکان برای ایمنی بیشتر
خرید و نصب فن فشار مثبت پلکان از مهمترین اقداماتی است که میتواند ایمنی ساختمانهای بلند را به شدت افزایش دهد. در ادامه، یک راهنمای جامع برای خرید و نصب این سیستم ارائه شده است:
بررسی نیازهای ساختمان با هدف ارزیابی خطرات موجود در ساختمان و شناسایی نقاط ضعف در سیستمهای موجود حائز اهمیت است. همچنین باید توجه داشت که تعداد طبقات و طراحی ساختمان بر نوع و اندازه فن تاثیر می گذارد. در عین حال، دقت نظر داشته باشید که نوع کاربری ساختمان (مسکونی، تجاری، اداری) نیاز به سیستمهای متفاوتی دارد.
اشاره به این موضوع حائز اهمیت است که فنهای سانتریفیوژ برای ایجاد فشار مثبت و حجم هوای بالا مناسب هستند. این فنها معمولاً برای کاربردهای صنعتی و بزرگ استفاده میشوند. فنهای محوری نیز برای مکانهای کوچک تر و نیاز به حجم هوای کمتر عالی عمل می کنند.
به منظور تعیین اندازه فن، باید نرخ جریان هوای مورد نیاز برای ایجاد فشار مثبت در راهپلهها محاسبه شود. این محاسبه معمولاً بر اساس اندازه و تعداد طبقات انجام میگیرد. در این بین، باید توجه داشته باشید که دریچههایی که هوای تازه را به راهپلهها میآورند و هوای آلوده را خارج میکنند، درر اولویت انتخاب قرار بگیرند.
خرید و قیمت سیستم اعلام حریق سنس
کاربران محترم باید توجه داشته باشند که فن باید در محلی نصب شود که هوای تازه به راحتی از خارج جذب و به راهپلهها منتقل شود. معمولاً نصب در طبقات بالایی یا بالای راهپلهها بهترین گزینه است. در عین حال، دریچههای ورودی و خروجی باید بهطور استراتژیک در نقاط مناسب نصب شوند تا جریان هوا به خوبی برقرار شود. اکیدا توصیه می کنیم که مطمئن شوید، اتصالات برق به درستی انجام شده و منبع تغذیه اضطراری (UPS) به سیستم متصل است.
پس از نصب، سیستم باید بهطور کامل آزمایش شود تا اطمینان حاصل شود که به درستی عمل میکند و فشار مناسب را در راهپلهها ایجاد میکند. همچنین، برای اطمینان از عملکرد صحیح سیستم، باید برنامهای برای بازرسی و نگهداری منظم آن داشته باشید. همچنین، در صورت استفاده از فیلتر در سیستم، تعویض و تمیز کردن آنها به صورت دورهای الزامی است. در مجموع، خرید و نصب فن فشار مثبت پلکان باید با دقت و توجه به جزئیات انجام شود.
آموزش و نحوه سرویس و نگهداری سیستم اعلام حریق

فن فشار مثبت پلکان: بهترین راهکار جلوگیری از حریق در راه پله ها
فن فشار مثبت پلکان یک راهکار موثر برای جلوگیری از حریق و افزایش ایمنی در ساختمانهای بلند و چند طبقه معرفی میشود. این سیستم با ایجاد فشار مثبت در راهپلهها، از ورود دود و گازهای سمی ناشی از حریق جلوگیری می کند. به این معنی که فنها هوای تازه را به درون راهپلهها میفرستند و فشار را بالاتر از سایر نقاط ساختمان حفظ میکنند. این فشار مثبت از ورود دود به راهپلهها جلوگیری خواهد کرد. جالب است بدانید که ساکنان میتوانند در زمان اضطراری از راهپلهها خارج شوند بدون اینکه در معرض دود قرار گیرند( این امر خطر خفگی را کاهش میدهد). در عین حال، وجود تجهیزات کنترل دود پلکان در ایجاد حس اطمینان و آرامش ساکنان نقش مهمی دارد، زیرا آنها میدانند که در مواقع اضطراری قادر به ترک ساختمان خواهند بود.
در یک نگاه جامع و کلی، چنین استنباط می شود که فن فشار مثبت پلکان یک راهکار کارآمد و موثر برای جلوگیری از حریق در راهپلهها به شمار میرود. با ایجاد یک مسیر خروجی ایمن و جلوگیری از ورود دود، این سیستم نه تنها جان ساکنان را در مواقع اضطراری حفظ کرده بلکه در تسهیل عملیات نجات نیز نقش دارد. نظر به مزایای زیاد این سیستم، نصب و راهاندازی آن در ساختمانهای بلند و پرجمعیت بسیار توصیه میشود.
فن فشار مثبت پلکان چگونه به تهویه مناسب و کاهش دود کمک میکند؟
همانطور که در لابه لای متن اشاره شد، فن فشار مثبت پلکان یک راهکار مؤثر برای تهویه مناسب و کاهش دود در ساختمانهای بلند و چند طبقه است. این سیستم با ایجاد فشار مثبت در راهپلهها و دیگر نقاط، به بهبود کیفیت هوای داخل ساختمان و ایمنی ساکنان کمک میکند. عملکرد فن فشار مثبت به این صورت است که با تزریق هوای تازه و تمیز به درون راهپلهها، فشار هوای داخل را بالاتر از سایر نقاط ساختمان نگه میدارند. این فشار مثبت مانع ورود دود و گازهای سمی به داخل راهپله میشود.
در صورت بروز حریق، دود تمایل دارد به سمت بالا حرکت کند. با وجود فشار مثبت در راهپلهها، دود به سمت پایین و خارج از ساختمان هدایت میشود، که در جهت حفظ فضای ایمن برای ساکنان اهمیت زیادی دارد.در واقع، با جلوگیری از ورود دود به راهپلهها، خطر خفگی ناشی از استنشاق دود کاهش مییابد.
لازم به ذکر است که فن فشار مثبت با حفظ یک فشار بالاتر در راهپله، از تجمع دود جلوگیری نموده و مسیر را برای خروج ساکنان آزاد نگه میدارد. به عبارت دیگر، این سیستم به دیگر سیستمهای تهویه و آتشنشانی ساختمان اجزاه می دهد تا به طور مؤثرتری عمل کنند.
هزینه و قیمت سیستم اعلام حریق تسلا

اجزای اصلی فن فشار مثبت پلکان
اجزای اصلی سیستم فن فشار مثبت پلکان شامل بخشهای زیر است. این اجزا در کنار هم عملکردی یکپارچه را فراهم میکنند تا راهپلههای اضطراری بهعنوان مسیری ایمن و عاری از دود برای تخلیه افراد در هنگام آتشسوزی عمل کنند.
فنهای فشار مثبت: این فنها هوای تازه را با فشار به راهپلهها وارد میکنند تا اختلاف فشار لازم بین پلهها و سایر بخشهای ساختمان ایجاد شود و از ورود دود به داخل راهپلهها جلوگیری کند.
سیستم کنترل فشار: شامل حسگرها و کنترلکنندهها است که فشار هوای ورودی به راهپلهها را کنترل میکند. سیستم کنترل فشار بهطور مداوم فشار را اندازهگیری میکند و فنها را در صورت نیاز تنظیم میکند تا فشار در محدودهای ایمن و پایدار بماند.
دریچههای ورودی و خروجی هوا: به هوای تازه اجازه ورود به راهپله و خروج هوای فشرده را میدهند. دریچهها بهگونهای طراحی شدهاند که در مواقع اضطراری مانند آتشسوزی باز میشوند و با کنترل جریان هوا، فشار مثبت در راهپلهها ایجاد میکنند.
پنل کنترل مرکزی: شامل بخشهای الکتریکی و نرمافزاری سیستم است و به آتشنشانان یا اپراتورها اجازه میدهد سیستم را در مواقع اضطراری بهطور دستی کنترل کنند. از طریق این پنل میتوان عملکرد سیستم را نظارت و در مواقع لزوم تنظیم کرد.
منبع تغذیه اضطراری (UPS): در صورت قطع برق در هنگام آتشسوزی، منبع تغذیه اضطراری، برق لازم برای سیستم فن فشار مثبت را تأمین میکند تا از عملکرد مداوم آن اطمینان حاصل شود.
سیستم هشدار و حسگر دود: حسگرهای دود و آتش در سراسر ساختمان قرار دارند و با تشخیص آتشسوزی، سیستم فن فشار مثبت بهطور خودکار فعال میشود و هوا با فشار وارد راهپلهها میشود.
خرید و هزینه سیستم اعلام حریق زیتکس
نتیجهگیری
بهطور کلی، نصب فن فشار مثبت پلکان در ساختمانهای بلند نه تنها برای ایمنی ساکنان حائز اهمیت است، بلکه به بهبود کارایی عملیات نجات و کاهش استرس و ترس در مواقع اضطراری نیز منجر میشود. این سیستم بهعنوان یک جزء ضروری از طراحی ایمنی ساختمانهای بلند محسوب میشود. شرکت مهندسی آتش نشانی دژیم که سالهاست در حوزه فروش سیستم اعلام حریق و کپسول اتش نشانی فعالیت میکند، مفتخر است که با دریافت نماد اعتماد الکترونیک، بهترین محصولات را برای کنترل حریق عرضه و پخش کند.
