نصب سیستم اعلام حریق یکی از مهم‌ترین اقدامات برای افزایش ایمنی ساختمان در برابر آتش‌سوزی و همچنین اخذ تاییدیه آتش نشانی است. این سیستم با شناسایی نشانه‌هایی مانند دود، افزایش دما یا وقوع حریق، هشدار لازم را به ساکنان و مسئولان ساختمان اعلام می‌کند تا فرصت کافی برای واکنش و تخلیه فراهم شود.
اجرای درست سیستم اعلام حریق فقط به نصب چند دتکتور و آژیر محدود نمی‌شود. انتخاب تجهیزات مناسب، جانمایی صحیح، سیم‌کشی، نصب پنل مرکزی، تست تجهیزات و راه‌اندازی نهایی همگی روی عملکرد سیستم تأثیر دارند. در این مقاله مراحل نصب، تجهیزات مورد نیاز، استانداردهای مهم و نکاتی را بررسی می‌کنیم که قبل از اجرای سیستم اعلام حریق باید بدانید.
اگر پروژه‌ی شما نیاز به نصب و اجرای تخصصی سیستم اعلام حریق دارد، تیم دژیم می‌تواند این فرآیند را از ابتدا تا تحویل مدیریت کند.
سیستم اعلام حریق چیست و چه کاربردی دارد؟
سیستم اعلام حریق مجموعه‌ای از تجهیزات به‌هم‌پیوسته است که برای شناسایی نشانه‌های اولیه حریق و اعلام هشدار به کار می‌رود. دتکتورها، شستی‌های اعلام حریق، آژیرها، فلاشرها و کنترل پنل از مهم‌ترین اجزای این سیستم هستند.
بسته به نوع ساختمان، کاربری، مساحت و میزان خطر، طراحی و اجرای سیستم می‌تواند متفاوت باشد. هدف اصلی این سیستم، تشخیص سریع حریق و ایجاد فرصت کافی برای واکنش و تخلیه ایمن ساختمان است.
نحوه اجرای سیستم اعلام حریق
اجرای سیستم اعلام حریق باید بر اساس نقشه طراحی، نوع ساختمان، کاربری فضاها و ضوابط فنی مربوط به آن انجام شود. به همین دلیل، نصب تجهیزات بدون طراحی و جانمایی قبلی می‌تواند باعث ایجاد نقاط کور یا هشدارهای کاذب شود. این دو استاندارد شامل موارد زیر می‌باشد.
- NFPA
- BS
انتخاب و اجرای سیستم اعلام حریق باید متناسب با مشخصات ساختمان و الزامات ایمنی پروژه انجام شود. دژیم این خدمات را در پروژه‌های مختلف مسکونی تهران اجرا کرده است؛ برای نمونه، اجرای سیستم اعلام حریق در پروژه ۱۳ واحدی مهرآباد از پروژه‌های انجام‌شده توسط این مجموعه هستند.
مراحل نصب سیستم اعلام حریق
۱. بررسی ساختمان و تهیه نقشه
در مرحله اول، ساختمان از نظر کاربری، تعداد طبقات، مساحت، مسیرهای خروج، فضاهای پرخطر و شرایط محیطی بررسی می‌شود. سپس محل نصب تجهیزات با توجه به ضوابط آتش نشانی روی نقشه مشخص می‌شود.
۲. جانمایی تجهیزات
محل نصب دتکتورها، شستی‌ها، آژیرها، فلاشرها، کنترل پنل و سایر تجهیزات باید متناسب با نقشه و شرایط ساختمان تعیین شود. جانمایی صحیح تجهیزات نقش مهمی در تشخیص سریع حریق دارد.
۳. اجرای مسیر سیم‌کشی
پس از مشخص شدن محل تجهیزات، مسیر کابل‌کشی اجرا می‌شود. نوع کابل، مسیر عبور و نحوه اتصال تجهیزات باید مطابق الزامات فنی پروژه انتخاب شود.
۴. نصب تجهیزات
در این مرحله تجهیزات اعلام حریق در محل‌های تعیین‌شده نصب و به مدار مربوط متصل می‌شوند. دتکتورها، شستی‌ها، آژیرها و کنترل پنل باید به شکل صحیح نصب و اتصال آن‌ها بررسی شود.
۵. تست و راه‌اندازی
پس از پایان نصب، عملکرد تجهیزات به صورت جداگانه و سپس عملکرد کلی سیستم بررسی می‌شود. در این مرحله باید مشخص شود که کنترل پنل، دتکتورها، شستی‌ها، آژیرها و سایر تجهیزات به درستی با یکدیگر ارتباط دارند.
مراحل ، الزامات و راهنمای تأییدیه آتش‌نشانی
چه ساختمان هایی نیاز به سیستم کشف و اعلام حریق دارند
همانطور که گفتیم این سیستم به افراد کمک می‌کند تا در اولین لحظات وقوع خطر و آتش سوزی از وقوع چنین اتفاقی باخبر شوند. اعلام سریع و به موقع این سیستم به محض دریافت اولین نشانه‌هایی از وقوع آتش سوزی باعث شده تا افراد از آن در مکان‌های مختلفی استفاده کنند. آن‌ها می‌توانند از سیستم‌های اعلام حریق پیشرفته و خودکار و همچنین دستی را نصب کرده و پس از نصب سیستم اعلام حریق از خدمات آن استفاده کنند، شامل مکان‌هایی است که در زیر به آن‌ها اشاره می‌کنیم.
- خانه‌ها و ساختمان‌های مسکونی
- ساختمان‌های آموزشی و فرهنگی همچون کتابخانه‌ها، فرهنگسراها و…
- ساختمان‌های درمانی و مراقبتی همچون بسمارستان‌ها، کلینیک‌ها و…
- ساختمان‌های تجمعی همچون سالن‌های اجتماعات، سینما‌ها و…
- ساختمان‌های اداری
- ساختمان‌های تجاری همچون پاساژها، مراکز خرید و…
ساختمان های اختصاص داده شده برای انبار وسایل و تجهیزات و خوراکی‌های مختلف
- ساختمان‌های صنعتی همچون پالایشگاه‌ها و…
- ساختمان‌های دارای کاربری یا تجهیزات با خطر بالاتر آتش‌سوزی
- ساختمان‌های پرخطر و مخاطره‌آمیز
- ساختمان‌های مهم همچون وزارتخانه‌ها، سفارت‌ها و…
علائم نقشه سیستم اعلام حریق
نقشه‌های سیستم اعلام حریق شامل علائم و نشانه‌های مختلفی برای مشخص کردن تجهیزات، مسیرها و اجزای سیستم هستند. تفسیر صحیح این علائم به مجری کمک می‌کند تجهیزات را مطابق نقشه و طراحی پروژه اجرا کند.
استاندارد نصب سیستم اعلام حریق
زمانی که شما تصمیم می‌گیری اجرای سیستم اعلام حریق را انجام دهید و این سیستم را نصب کنید، باید به استانداردهای موجود در این زمینه دقت زیادی کنید. اگر انجام این کار را با افرادی که در این زمینه مشغول به کار هستند، می‌سپارید باید به چند نکته توجه کنید. مهم‌ترین نکته این است مراقب باشید این افراد در قبال هزینه نصب سیستم اعلام حریق که دریافت می‌کنند به استانداردهای موجود در این زمینه توجه کنند. در ادامه چند مورد از استانداردهایی که باید در زمان نصب دتکتور دودی و حرارتی به آن‌ها توجه شود را برای شما بازگو می‌کنیم.
جلوگیری از هشدارهای کاذب سیستم اعلام حریق
استاندارد های نصب دتکتور دودی
در زمان نصب دتکتور دودی باید به چندین استاندارد دقت کنید که در زیر چند مورد مهم از آن‌ها را برای شما بیان می‌کنیم.
- دتکتور را باید در مکان‌هایی که حریق آن به شکل دود ایجاد می شود، نصب کنید.طبق ضوابط سازمان آتش نشانی تهران در لابی ها داخل واحد(پذیرایی،اتاق ها) و انباری ها باید از دتکتور دودی استفاده شود.
- فاصله‌ای که باید دتکتورها را در آن نصب کنید از 7 متر نباید بیشتر شود.
- حداقل فاصله‌ای که باید برای نصب این دتکتور از دیوار باید رعایت کنید نیز ۵۰ سانتی‌متر است.
استانداردهای نصب دتکتور حرارتی
استانداردهایی که در زمان نصب دتکتور حرارتی باید رعایت کنید را نیز در زیر برای شما بیان می‌کنیم.
- دتکتور حرارتی را باید در مکان‌هایی که حریق آن به شکل دود ایجاد می شود نصب کنید.همچنین بر اساس ضوابط در آشپزخانه واحد های ساختمانی و پارکینگ ها باید از این نوع استفاده شود.
- حداکثر فاصله‌ی بین دتکتورهای حرارتی نیز ۷ متر می‌باشد.
- در فاصله ی حداقل ۵۰ سانتی متری از دیوار شما می‌توانید این دتکتورها را نصب کنید.
- و…
تجهیزات مورد استفاده در سیستم اعلام حریق
تجهیزات زیادی در ساخت سیستم اعلام حریق مورد استفاده قرار گرفته‌اند که باعث عملکرد خاص این دستگاه شده‌اند. برخی از این تجهیزات که برای نصب در سیستم اعلام حریق مجاز هستند و شما می‌توانید از عملکرد آن‌ها پس از نصب سیستم اعلام حریق استفاده کنید در زیر برای شما بیان شده است.
- دستگاه مرکزی
- دتکتورهای دودی
- بیم دتکتور
- دتکتور مکنده هوا
- دتکتورهای حرارت
- دتکتورهای ترکیبی
- دتکتورهای گاز
- دتکتورهای شعله‌ای
- شستی اعلام حریق
- آژیرها
- دستگاه تماس با تلفن همراه
- چراغ ریموت
- پایه دتکتور
- مرکز تکرارکننده
- ماژول‌ها
نصب سیستم اعلام حریق توکار
در برخی پروژه‌ها، مسیر کابل‌ها و تجهیزات به صورت توکار اجرا می‌شوند تا ظاهر نهایی ساختمان منظم‌تر باشد. اجرای توکار باید از مرحله طراحی و پیش‌بینی مسیرهای عبور کابل در نظر گرفته شود.
انتخاب روش توکار یا روکار به شرایط ساختمان، مرحله ساخت، نوع تجهیزات و الزامات پروژه بستگی دارد و بهتر است پیش از اجرای کار مشخص شود.
تست و راه‌اندازی سیستم اعلام حریق
پایان نصب به معنی پایان کار نیست. پس از نصب تجهیزات نیز سرویس و نگهداری سیستم اعلام حریق باید به‌صورت دوره‌ای انجام شود تا عملکرد تجهیزات در طول زمان بررسی و از بروز خطاهای احتمالی جلوگیری شود.در این مرحله دتکتورها، شستی‌ها، آژیرها، فلاشرها، کنترل پنل و ارتباط میان اجزای سیستم تست و بررسی می‌شوند و در صورت نیاز اصلاحات انجام می گیرد.
هدف از تست نهایی این است که مشخص شود سیستم در زمان دریافت سیگنال حریق، هشدار را به شکل صحیح و در زمان مناسب اعلام می‌کند. در پروژه‌های ساختمانی، نتیجه تست و راه‌اندازی باید با نقشه و الزامات فنی پروژه مطابقت داشته باشد.پس از نصب سیستم های متعارف در همه پروژه ها باید تابلو زون بندی را برای مشخص شدن علائم روی کنترل پنل مرکزی که نشان می دهد مربوط به کدام طبقه هست در همکف نصب شود.
هزینه نصب سیستم اعلام حریق به چه عواملی بستگی دارد؟
هزینه نصب سیستم اعلام حریق یک عدد ثابت نیست و به شرایط هر پروژه بستگی دارد. تعداد طبقات و واحدها، مساحت ساختمان، نوع کاربری، تعداد تجهیزات، نوع سیستم، مسیر کابل‌کشی و سطح تجهیزات مورد استفاده از عواملی هستند که روی هزینه نهایی تأثیر می‌گذارند.
به همین دلیل، قیمت دقیق معمولاً بعد از بررسی ساختمان و مشخص شدن تعداد و نوع تجهیزات قابل محاسبه است. اگر هدف شما اجرای اصولی سیستم و دریافت برآورد متناسب با پروژه است، کارشناسان دژیم می‌توانند شرایط ساختمان را بررسی و راهکار مناسب را پیشنهاد کنند.
چرا اجرای سیستم اعلام حریق را به مجری متخصص بسپاریم؟
اجرای سیستم اعلام حریق فقط نصب تجهیزات روی سقف و دیوار نیست. جانمایی صحیح، انتخاب تجهیزات، سیم‌کشی، اتصال اجزا، تست و راه‌اندازی همگی روی عملکرد نهایی سیستم تأثیر دارند.
اجرای نادرست می‌تواند باعث ایجاد خطا، هشدار کاذب یا تأخیر در تشخیص حریق شود. به همین دلیل بهتر است طراحی، اجرا و راه‌اندازی سیستم توسط تیمی انجام شود که با الزامات فنی و شرایط پروژه آشنا باشد.
برای مشاوره، طراحی و اجرای سیستم اعلام حریق ساختمان می‌توانید با کارشناسان دژیم در ارتباط باشید.
سخن آخر
نصب سیستم اعلام حریق زمانی می‌تواند عملکرد قابل اعتمادی داشته باشد که طراحی، انتخاب تجهیزات، جانمایی، سیم‌کشی و تست نهایی آن به شکل اصولی انجام شود. بنابراین قبل از اجرای سیستم، شرایط ساختمان و الزامات فنی پروژه باید به دقت بررسی شود.
اگر برای طراحی، نصب و اجرای سیستم اعلام حریق ساختمان خود نیاز به مشاوره دارید، می‌توانید با کارشناسان دژیم تماس بگیرید.
سوالات متداول نصب سیستم اعلام حریق
۱. نصب سیستم اعلام حریق شامل چه مراحلی است؟
اجرای سیستم اعلام حریق معمولاً شامل بررسی ساختمان، طراحی و جانمایی تجهیزات، اجرای کابل‌کشی، نصب تجهیزات، اتصال آن‌ها به کنترل پنل و در نهایت تست و راه‌اندازی سیستم است.
۲. نصب سیستم اعلام حریق چقدر زمان می‌برد؟
زمان اجرای سیستم به مساحت ساختمان، تعداد طبقات، تعداد تجهیزات، نوع سیستم و شرایط اجرای پروژه بستگی دارد. به همین دلیل مدت زمان دقیق پس از بررسی پروژه مشخص می‌شود.
۳. چه تجهیزاتی در سیستم اعلام حریق استفاده می‌شود؟
بسته به طراحی پروژه، تجهیزاتی مانند کنترل پنل، دتکتور دود و حرارت، شستی، آژیر، فلاشر، ماژول و سایر تجهیزات مورد نیاز استفاده می‌شوند.
۴. آیا نصب سیستم اعلام حریق برای همه ساختمان‌ها یکسان است؟
خیر. نوع کاربری، مساحت، تعداد طبقات، شرایط محیطی و الزامات فنی ساختمان روی طراحی و نحوه اجرای سیستم تأثیر می‌گذارد.
۵. هزینه نصب سیستم اعلام حریق چقدر است؟
هزینه نصب به عواملی مانند نوع سیستم، تعداد تجهیزات، مساحت ساختمان و مسیر کابل‌کشی بستگی دارد و قیمت دقیق پس از بررسی پروژه مشخص می‌شود.
۶. آیا دژیم خدمات نصب و اجرای سیستم اعلام حریق ارائه می‌دهد؟
بله. دژیم در زمینه مشاوره، طراحی و اجرای سیستم‌های اعلام حریق فعالیت می‌کند و می‌تواند متناسب با شرایط پروژه راهکار اجرایی ارائه دهد.
اگر پروژه‌ی شما نیاز به اخذ تاییدیه آتش نشانی دارد ، می‌توانید این فرآیند را با کارشناسان دژیم در میان بگذارید تا صفر تا صد این پروسه را همراهی و مدیریت کنند .»
1 نظر در “نصب سیستم اعلام حریق؛ مراحل، استانداردها و نکات مهم”